Kategoria: Zachowanie i zmiany

SKOMPLIKOWANA SPRAWA

Być może owa nieciągłość jest skut­kiem tendencji ludzkiego umysłu do wyszukiwania niezmienników w róż­norodnym i stale zmieniającym się świecie. Owymi niezmiennikami mogłyby być zdarzenia elementarne.Byc może sprawa jest jeszcze bardziej skomplikowana. Skrypty mogą stanowić ciągłą reprezentacją pewnego procesu, ale ze

TWORZONE SKRYPTY

Reprezentacje tego typu są wprawdzie bardziej kon­kretne aniżeli reprezentacje werbalne, ale wolne są od nieciągłości wpro­wadzanej przez język. Natomiast skrypty tworzone przez lewą półkule? mogą cechować się wspomnianą wyżej nieciągłością.W przedstawionej analizie trudno byłoby oddzielić cechy reprezenta­cji zmian czy procesów

ZMIANA OSOBOWOŚCI

Motywem podjęcia tego opracowania jest przekonanie o konieczności prowadzenia krytycznych analiz, koncepcji teoretycznych dotyczących poszczególnych sfer praktyki społecznej. Taka analiza może pomóc w wykryciu i przezwyciężeniu ewen­tualnych złudzeń teoretycznych, nie mających uzasadnienia w praktyce a także ukazać znaczenie takich aspektów

NIEKTÓRE KONTROWERSJE TEORETYCZNE

Tak określony cel artykułu determinuje jego zawartość i konwencję przyjętą w trakcie jego pisania. Świadomie staram się w nim podważać, być może przesadnie, utarte przekonania na temat zmiany osobowości — zarówno te, których korzenie tkwią głęboko w wiedzy potocznej, jak

ŹRÓDŁA ZAINTERESOWANIA PROBLEMATYKĄ ZMIANY OSOBOWOŚCI

Pragnę przypomnieć, że pojęcie osobowości wprowadzono do psycho­logii z dwóch powodów. Z jednej strony chodziło o wyjaśnienie przy jego pomocy różnic indywidualnych w zachowaniu się ludzi w tych samych sytuacjach, z drugiej strony wyjaśniano przy jego pomocy pewne podo­bieństwa zachowania

PROBLEM ZMIANY OSOBOWOŚCI

Problem zmiany osobowości pojawił się w momencie zetknięcia się psychologii osobowości z zagadnieniami patologii i problematyką rozwoju. Dokładniej należałoby powiedzieć, że pojawił się on na gruncie psycho­logii klinicznej i psychologii rozwojowej. Patologia była ważna dla roz­winięcia się zainteresowań problematyką zmiany

STYMULOWANA PATOLOGIA

Z drugiej strony, patolo­gia stymulowała badaczy do zainteresowania się możliwościami i sposo­bami, przy pomocy których można byłoby skorygować zaburzone zacho­wanie lub uszkodzoną strukturę osobowości (R. J. Corsini 1968). Tak więc i tutaj pojawił się problem zmiany osobowości, który był niejako

PRZEDSTAWIENIE TEORII

Chodziło w tym wypadku nie tylko o przedstawienie teorii wyjaś­niającej ewentualne zmiany zachowania, lecz przede wszystkim o kon­cepcje, które zawierałyby dyrektywy dotyczące skutecznego zmieniania zachowań ludzkich.Istnieje kilka charakterystycznych cech w rozpatrywaniu zmiany oso­bowości w ramach psychologii klinicznej. Przede wszystkim przyjmuje

W SCHEMACIE

W schemacie „a przedstawiam otoczenie jednostki przy pomocy krzy­wej, okrąg obrazuje zaś osobowość. Jak wynika z tego schematu, otocze­nie wymaga od osobowości utrzymywania względem niego określonej po­zycji. Wszelkie odchylenia od tego położenia, dającego maksimum równo­wagi, są natychmiast przywracane właśnie przez

POD WPŁYWEM CZYNNIKÓW

Schemat „b przedstawia sytuację, w której, pod wpływem czynni­ków chorobowych, osobowość przechodzi ze stanu W w stan P. Tutai przestają już wystarczać normalne mechanizmy utrzymujące stabilność osobowości. Wzajemny stosunek otoczenia i osobowości zaczyna syste­matycznie zmieniać się na coraz bardziej patologiczny.

W INNYM KIERUNKU

W innym kierunku poszły dociekania teoretyczne wywodzące się z za­interesowań problematyką rozwoju. Tutaj również punktem wyjścia sta­ła się zmiana zachowania jednostki. Jednak nie wiązano jej, tak jak uprzednio, ze zmianami patologicznymi, lecz rozpatrywano je w bardzo ścisłym związku z całokształtem

CIĄGŁOŚĆ ROZWOJU

Ciągłość rozwoju to zmienność w czasie, ale nie jest to zmienność dowolna. Ograniczona jest ona stanem aktualnym i stanami wcześniejszymi, a więc historią dotych­czasowego rozwoju. Ta historia właśnie ogranicza zmiany rozwojowe i stabilizuje układ osobowość — środowisko, nie dopuszczając do